Het succes van de prefab vislift!; ‘Uniek in de wereld’

Directe aanpassing van de stroomsnelheid, realtime monitoring, zelfreinigend, waterbesparend en niet alleen gebaseerd op recente inzichten over vismigratie, maar ook bijdragend aan het verwerven van nieuwe kennis. Zo omschrijft John van Boxel, oprichter en mede-eigenaar van Vislift BV, zijn geavanceerde vispassages: ‘En we zijn ook hoofddonateur van Blije Vis.’

Enige tientallen jaren geleden was de aanleg van de een vispassage nog een echte innovatie. Alleen al het idee dat je vis kon helpen om stuwen, gemalen of sluizen te passeren, was baanbrekend. Later bleek echter dat die passages wel goedbedoeld, maar niet bijster effectief waren.

Dat zette Van Boxel aan het denken. Hij ontwierp een nieuw type passage, dat trekvis beter bedient en bovendien met behulp van sensortechnologie verkregen informatie over die vissen naadloos en draadloos doorgeeft aan de waterbeheerder.

Ronde vormen

De Vislift van Van Boxel bestaat uit twee delen. Eerst de passage zelf. Die is rond, wat ruimte bespaart en prettiger is voor vissen: ‘Die zenden impulsen vanuit hun zijlijn om zich te oriënteren’. In de vierkante ruimtes van de oudere vispassages krijgen ze die impulsen keihard terug en dat maakt ze angstig. Een ronde vorm werkt veel beter, ook voor de waterflow door de passage. Maar het feit dat de Vislift zelf de ideale snelheid van de lokstroom kan instellen is belangrijker, zelfs cruciaal voor het per soort faciliteren van trekvissen.’

Realtime informatie

Dan de detectie-annex-communicatieapparatuur. Waterbeheerders kunnen live meekijken naar wat er in de passages zwemt en krijgen realtime informatie over factoren als waterkwaliteit, watertemperatuur, pH-waarden en zuurstofgehaltes. Die factoren zijn van belang voor het trekgedrag van de diverse vissoorten en de Vislift houdt daar rekening mee bij het aanpassen van de lokstroom aan de specifieke wensen van die vissen. Van Boxel: ‘Bovendien kunnen we zo bijvoorbeeld de gevolgen van een riool overstort of van andere lozingen automatisch monitoren op het gedrag van verschillende vissoorten.’

Gerichte reacties

De artificial intelligence achter het meet- en regelsysteem van de Vislift is zelflerend en gaat steeds gerichter reageren, zegt Van Boxel: ‘Dat snelle en efficiënte schakelen maakt de Vislift uniek in de wereld. We kunnen ook nieuwe kennis genereren, bijvoorbeeld over de trek van de driedoornige stekelbaars, en dat is weer van belang voor de lepelaar die zich voedt met stekelbaars. ‘Betere kennis over exoten is bruikbaar voor gerichte bestrijding.’

De Vislift reinigt zichzelf dagelijks, is waterbesparend en is voorzien van een scheiding tussen de lokstroom en passage zelf, zodat kleinere vissen niet tegen de soms sterke stroom in hoeven te zwemmen en toch worden aangetrokken door een groot stroomvolume. Van Boxel spreekt van een succesvol product: ‘De vraag is groot en we moeten uitkijken dat we niet te snel gaan groeien met het bedrijf. Binnenkort kan iedereen op www.vislift.nl of op QR-code bordjes bij de liften meekijken realtime meekijken in een Smart Vislift. Je hoeft je niet te vervelen, er is eigenlijk altijd wel trekvis te zien.’

Eerste ervaringen positief

De Vislift gaat uit van een innovatief concept, maar hoe werkt dat in de praktijk? Peter Jol is Objectbeheerder bij Hoogheemraadschap Delfland: ‘Sinds april vorig jaar doen we ervaring op met een Vislift. Om precies te zijn met de Smart Vislift UP, die geschikt is voor het ontsluiten van lager gelegen polders. De evaluatie is nog niet afgerond en een vergelijking met andere concepten is moeilijk, maar mijn eerste indrukken zijn positief.’

Eerst de werking. Jol: ‘Een groot voordeel is, dat we contant kunnen monitoren wat er zich afspeelt in de Vislift. We zien veel vis passeren en er zijn heel weinig storingen. Verder krijgen we constant nieuwe informatie. Zo zien we, dat vissen veel vroeger in het jaar naar de polder trekken dan we gedacht hadden. De nauwkeurige regulering van de lokstroom en het feit dat we factoren als de waterkwaliteit kunnen monitoren zijn andere voordelen.’

Ook over de samenwerking is Jol positief: ‘Om de Vislift optimaal te laten werken, is fine-tuning nodig. Van Boxel en zijn medewerkers gaan daar ver in. Ze laten pas los als de aftelling optimaal is. Al met al kun je zeggen, dat de Vislift doet wat hij doen moet en dat we tevreden zijn.’